Yönetim Kurulu Başkanı Sn.Aziz DALAZ' ın günün anlam ve önemi üzerine yaptığı konuşma;

Dalazlar ailesi çalışanları olarak göstermiş olduğunuz üstün gayret ve çalışma azminden dolayı hepinizi kutlar ve beraber daha iyi günler dileği ile yeni yılda başarılarınızın devamını dilerim.

üretim, enjeksiyon, reenjeksiyon, atık depolama, vb.) yeryüzünde dikey (aşağı,

yukarı), yatay, eğimli, yönlü olarak açtıkları dairesel kesitli boşluklardır.

Sondaj işlemlerinden günümüzde; petrol, doğalgaz, jeotermal gibi enerji ve

yeraltı suyu üretiminde birincil olarak yararlanılmaktadır. Yukarıda sıralanan

sektörlerde kullanılan sondaj işlemleri, genellikle projede en çok gideri

oluşturan  kalemdir. Sondajı diğer arama-araştırma işlemlerinden ayıran en

önemli farklardan bir tanesi de başarısız olunması durumunda, işlemi yapanın

maddi kaybının yanında görünen veya görünmeyen ortamlara hatta kalıcı

olabilecek zararlar verebilmesidir.

Sondaj çalışmalarında ilke; sondaj yapılacak lokasyonda sondajın yörüngesi

üzerinde karşılaşılacak; delinebilirlik, basınç, içerdikleri akışkanın

özellikleri farklı olan yeraltındaki katmanların uygun yöntemlerle yalıtılarak

amaçlanan katmanın atmosfere açılmasıdır. Doğal olarak kuyuda kalacak

malzemenin kuyu hangi amaçla kullanılacaksa işlevini o amacı gerçekleştirmek

için kuyu ömrü süresince koruyacak şekilde seçilmesi ve yerine yerleştirilmesi

gerekecektir. Bu iş yapılırken kazılan ve işlem yapılan yer görülemediğinden,

çalışmalar sondajcının bilgi ve deneyimi ile yukarıdan, görmeden yapılır.

Sondajcı çalışırken iki ana veriden yararlanır, birincisi sondaj dizisinin ağırlığı

ikincisi (genellikle kullanılan düz sirkülasyonlu ve çamurla çalışma yapıldığı

varsayımıyla) pompa basıncıdır.

Jeotermal Sektöründe Sondajın Yeri

Jeotermal enerjinin kullanılır duruma getirilmesi için arama-araştırma, üretim

ve reenjeksiyon çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Bu çalışmaların en

son ve en pahalı  aşaması sondajdır.

Jeotermal sondajlar, diğer sondajlardan ayılan özellikleri nedeniyle genellikle

daha zor ve daha pahalıdırlar. Bir jeotermal sondaj aynı derinlikteki ortalama

bir petrol kuyusundan yaklaşık %30 daha pahalıdır. Bu sondajlarda her ne

kadar normal petrol kuyularında kullanılan ekipman, standart ve yöntemler

kullanılıyorsa da bu fark kazılan birimlerin genellikle daha duraysız ve sıcak

olmasından gelir.

Bu sektördeki üretim ve reenjeksiyon kuyularının nasıl açılması gerektiğini

görerek uygulanan bazı olumsuz örneklerle konunun önemini anlatmaya

çalışalım.

Tekniğine Uygun Açılmış Bir Jeotermal Kuyu

Yüzeyde bulunan gevşek formasyonu ve varsa yeraltı suyunu izole etmek

amacıyla, kazılan kuyuya boru dizisi indirilerek çimentolanır. İndirilen bu

diziye yüzey boru (surface casing) denilir. Bu aşamada kuyu kazılırken

kuyu  başı güvenliği olmadığı için yüzey aktivitesi beklenen lokasyonlarda

kazı çok  dikkatli gözlenmelidir.

Ardından bu boru dizisi içerisinden sondaja devam edilerek tekrar bir boru

dizisi indirilir ve çimentolanır. Ara boru (intermediate casing) dizisi olarak

isimlendirilen bu diziden sonra hedeflenen rezervuar düzeyine kadar sondaja

devam edilir ve üretim boru dizisi (production casing) kuyuya indirilerek

arkası çimentolanır. Kuyu başı güvenliği sağlandıktan ve belli testler

yapıldıktan sonra hedeflenen düzey (üretim veya reenjeksiyon yapılacak

rezervuar) kazılarak gerekiyorsa bu düzeye delikli borular indirilir. Ardından

kuyu üretime alınarak gerekli testlerin yapılmasına geçilir.

  Yukarıdaki paragrafta anlatılan işlemlerle

  tekniğine uygun olarak açılmış bir jeotermal

  sondaj kuyusu Şekil 1 de toplu olarak

  gösterilmiştir. Burada yapılacak bir hata

  büyük zararlara neden olabilir. Bir sonraki

  başlıkta sistematik olarak bunlar incelenmiştir.

  Türkiye’de su sondajı yapacak bir sondör

  mevzuat gereği DSİ’de sınava girerek belge

almalıdır. Her ne kadar TSE’de su sondajı

standardı yoksa bile DSİ’nin bu konuda yayınları ve kuyu projelerinin aynı

kurum tarafından onaylanması koşulu vardır.

Jeotermal konusunda böyle bir standart olmadığı gibi kuyu projesini onaylayacak

bir kurumda yürürlükteki mevzuatta yoktur. Kullanılacak ekipmanla ilgili bu

eksiklik kuyuları kazacak personel içinde aynen devam etmektedir.

1. Yeraltı Suyu, Önemi ve İstifade Şekilleri

Yeryüzüne düşen yağmur ve eriyen kar sularının derelerden akarak göllere veya denizlere ulaştığını hepimiz biliriz.

Yeryüzünde buharlaşarak atmosfere çıkan ve bulutları oluşturan su daha sonra  yoğunlaşarak tekrar yeryüzüne dönmektedir. Buna yağış diyoruz.

İşte bu yağışların bir kısmı sel olarak  göl veya denizlere gitmekte, bir kısmı bitkiler tarafından emilmekte, bir kısmı tekrar buharlaşmakta, bir kısmı ise geçirimli yer katmanlarına sızmaktadır.

Bizi ilgilendiren yeraltı suyu işte böyle geçirimli yer  katmanlarına sızarak oluşmaktadır.
Bir sahada yeraltı suyu vardır diyebilmek için üç ana koşulun bir arada olması gerekir:

• Beslenme sahası, yani yağmur sularının üzerine düşerek yeraltına bir kısmının sızacağı saha.
• Poröz yani boşluklu bir ortam. Bu ortam kum, çakıl gibi taneli formasyonlar veya kaya çatlakları olabilir.

Kayalar içerisinde yeraltı suyu taşımaya en uygun olanı kireç taşlarıdır. Atmosferden bir miktar CO2 alan yağmur suyu kireçtaşı üzerine düştüğünde yatay tabaka ve düşey çatlakları olan kireçtaşına sızmakta ve zaman içerisinde çok büyük boşluk sistemlerini oluşturmaktadır.
Bu sistemlerde yeraltı nehirleri, gölleri bile meydana gelebilmektedir. Bu sistemlere karstik sistem denilir ve bunlar yeraltı sularının en bol bulunabileceği ortamları teşkil ederler.

•  Üçüncü ana koşul ise boşluklu veya çatlaklı ortama sızan suların yeraltında depolanabileceği, birikebileceği bir yapının var olmasıdır.

Bütün bu şartları en iyi anlatmanın yolu içine kum ve çakıl doldurulmuş bir banyo küvetidir. Burada banyo küvetinin yüzeyi geçirimsiz tabakayı, kum ve çakılın üst yüzeyi beslenme sahasını, içindeki kum-çakıl boşluklu ortamı (yani akiferi), banyo küvetinin yapısı ise rezervi yani yeraltı suyu deposunu oluşturur. Bu örnek bazı ana kavramları kolayca anlatmak için verilmiştir. Esasında olay tabiatta çok daha karmaşıktır.

Yeraltı suları dinamik bir yapıya sahiptir, beslenir, depolanır, boşalır. Su tablasının belli bir eğimi vardır ve toplanan su belli bir istikamete hareket ederek membaları beslemektedir.
Yeraltı suyu banyo küveti örneğinde olduğu gibi her zaman serbest bir şekilde bulunmaz, genellikle  hapsedilmiş ortamlarda bulunur. Bunlara mahpus (hapsedilmiş) yeraltı suyu denir. Yani suyu tutan tabaka(akifer) iki geçirimsiz zon arasında sıkışmıştır. Suyun kuyu ağızından akması halinde artezyen, daha aşağılarda kalması halinde ise semi-artezyen kuyular denir.
Kısaca bilgi verdiğimiz yeraltı suyu kaynakları, dünya nüfusunun artması sebebi ile sulama, içme suyu, kullanım suyu ve sanayi suyu rezervleri olarak her geçen gün önem kazanmaktadır.

Özellikle yer üstü sularının kifayetli olmadığı ortamlarda her geçen gün yeraltı suları daha çok kullanılır hale gelmektedir.
Tabii yeraltı suyu rezervleri bitmek tükenmek bilmeyen veya yoktan var olan zenginlikler değildir. Her havzanın yıllık beslenmesi ve çekilebilecek emniyetli su miktarı çok yaklaşık olarak hesaplanabilmektedir.

          Bu etüdler sonucunda;

• Sahada yeraltı suyunun bulunup bulunmadığı,
• Suyun çıkabiliceği derinlik,
• Yeraltında suyu tutan tabaka,
• Suyun tuzluluk (NaCl), acılık (CaSO4) veya diğer kirlenmelere maruz kalıp kalmadığı, dolayısıyla işe  yarayıp yaramayacağı anlaşılabilmektedir.

Böylece boş yere yatırım yapılması önlenmiş olur. Buda milli ekonomiye katkı demektir. Özellikle sahil kesiminde deniz suyu girişimi tehlike teşkil ettiğinden rasgele sondaj kuyuları açılmamalıdır.

2. Kuyu Sondajı

Yeraltındaki su, maden, petrol gibi zenginliklerden istifade amacıyla açılan dar ve derin kuyulara sondaj  kuyusu diyoruz. Yeraltı suyundan istifade amacıyla açılan sondaj kuyuları üçe ayrılır;

1. Çakma Kuyular,
2. Darbeli sistemle açılan kuyular,
3. Rotary sistemle açılan kuyular;
4. Havalı sistemle açılan kuyular

1.  Çakma kuyular yumuşak alüvyon arazilerde yeraltı suyunun satıha yakın olduğu ve tek filtre ile netice alınabilen akiferin kum çakıl gibi temiz seviyelerden teşekkül ettiği durumlarda iyi neticeler
verebilmektedir. Ucuz ve basit bir yöntem olup çakılan borunun içinden klapeli beyler kovası ile
tabandaki malzeme boşaltılarak boruyu sağa sola oynatarak istenilen seviyeye indirmek suretiyle açılmaktadır. Büyük molozlar balta denilen özel aletlerle kırılmaktadır.

2.  Darbeli sistem sondaj kuyuları kireçtaşı gibi sağlam zeminlerde açılmaktadır. Sistem çakma kuyulardakine benzer ve ucuzdur. Ancak uzun sürede açılması sistemin terk edilmesine neden olmuştur.

3. Çamur sirkülasyonlu rotary sondaj en yaygın sistemdir. Matkap, drill-collar denilen ağırlık ve tijlerden ibaret sistem döndürülmekte ve çamur sirkalasyonu ile matkabın soğutulması, kesilen parçaların dışarıya atılması ve kuyunun göçmemesi temin edilmektedir. Rotary sondaj makinasının kuyu sondajına başlamadan yapılması gereken en önemli işlem teraziye alınmasıdır. Makina mekanik veya hidrolik krikolarla kaldırılır, önden ve arkadan takozlanır ve her iki istikamette teraziye alınır.  Bazı sağlam olmayan zeminlerde zaman içinde meydana gelebilecek oturmalara mani olmak için beton platformlar hazırlanmaktadır.

4.  Sert zeminlerde uygulanan bu sistemin rotary den farkı su yerine kompresörden sağlanan hava ile ilerlenmesidir. Su yerine hava kullanılmasının avantajları, hem daha hızlı ilerlenebilmesi hem de kuru bir sondaj olduğu için suya girildiği anda bunun tespit edilebilmesi ve gerektiğinde sondaja son verilebiliyor olmasıdır
Eğri delinmiş kuyular üzerinde önemle durmak gerekir, ideal olan düşeyden sapmamış kuyu olmakla beraber, pratikte her kuyuda bir miktar sapma vardır. Düşeyden sapmış kuyularda teçhiz borusu hiç inmeyebilir veya bir tarafa sürterek iner. Bu durumda çakıl zarfı tek taraflı ve yetersiz olmakta  ve kuyu cidarına yaslanan filtre borusundaki delikler tıkanmakta, bu kısımdaki kil keki atılamadığından su girişi azalmakta ve randıman düşmektedir. Eğri kuyularda daha teçhiz borusu indirilirken kopmalar meydana gelebilir. Boru indirilse bile kuyunun silt çekmesi önlenemez. Bu yüzden kuyuda zaman içinde dolgular meydana gelir, pompa aşınır, verim düşer ve randıman alınamaz. Kuyunun sapmaması için DC (drill-collar, yani ağırlık) ve stabilizerler kullanılmakta dar çaplı pilot delikler açılarak daha sonra hole-opener denilen tarama matkapları ile genişletilmektedir. Yukarıdan pull-down denilen hidrolik baskılı makinalarda sapma çok daha fazla olmakdadır. Sert ve yumuşak formasyonların münavebeli yer aldığı sahalarda, molozlu formasyonlarda ve jeolojik tabakaların yatay olmadığı durumlarda sapmalar daha kolay olur.

3. Sondaj Kuyularında Teçhiz
Delme işlemi bitirildiğinde kuyunun teçhizine sıra gelmektedir. Her bir metre derinlikte alınan kırıntı numuneler değerlendirilerek filtre boruların konulacağı yerler kararlaştırılır. Pratik bir ifade ile teçhiz  borusunun rahatça indirilebilmesi ve kuyu cidarı ile boru arasındaki boşluğa yeterli çakıl zarfı yerleştirilebilmesi için kuyu çapı teçhiz çapının en az iki misli olmalıdır. Örneğin kuyuya 8 5/8″ teçhiz borusu indirilecek ise kuyu çapı en az 15″ olmalıdır. Sondaj boruları kuyu teçhizinde kullanılan PVC veya metal kökenli borulardır. PVC borular ile genellikle sacdan imal edilen metal borular arasında tercih yapılırken sahanın özelliği ve yeraltı suyunun kimyasal analizi dikkate alınmalıdır. Kalite bozukluğunun söz konusu olduğu sahalarda, tuzlu, acı ve PH dengesi bozuk olan asit karakterli sularda sac borular problem yaratmakta ve genellikle kısa sürelerde çürüyüp paslanıp kullanılmaz hale gelmektedir. Ayrıca bu borular özellikle içmesuyu kuyularında kirlenmelere de
sebep olmaktadır. Bunun yanısıra PVC boruların en sakıncalı özelliği kolayca kırılması ve bükülmesidir. Bu borularla teçhiz edilmiş kuyularda eğrilikler meydana gelebilmektedir.
Teçhiz sırasında önemli bir konu da borunun kuyuya ortalanmasıdır. Özellikle PVC teçhiz borularında ortalayıcı yayların kullanılması zorunludur. Sac teçhiz boruları daha rijit olmakla beraber bu tip borularda da ortalayıcı (merkezleyici) yaylar kullanmakta büyük fayda vardır.
PVC borularla teçhiz edilecek kuyularda özellikle şu hususlara dikkat edilmelidir:

• PVC boru kullanımı kalitesi bozuk, asit karakterli sahalarla sınırlı kalmalıdır.
• Akma ve göçme olaylarının sıkça meydana geldiği konsolide olmamış, bağlantısız formasyonlarda yan basınçlar çok fazla olabileceğinden bu nevi sahalarda kullanılması sakıncalı görülmektedir.
• Bu boruların teçhizi sırasında mutlaka ortalayıcı yaylar (Centrelizer) kullanılmalıdır.
• Yıkama ve çakıllama esnasında boru askıda tutulmalıdır.
• Pompa montajında ve demontajında dikkatli davranılmalı hareketler yumuşak ve yavaş olmalıdır.
• Özellikle pompa monte edilmiş kuyularda dışarıdan düşebilecek ufak bir somun bile pompanın çekilmesi sırasında kuyu teçhiz borusunun yırtılmasına neden olabileceğinden kuyu ağızı sağlam bir şekilde kapatılmalıdır.
• Metal borular genellikle çelik sacdan imal edilmektedir. Bunun yanı sıra paslanmaz çelik borular da  kullanılmakta ancak çok pahalı olduğu için tercih edilmemektedir. Sac borular manşonlu veya kaynak ağızlı olabilir. Daha sağlam, daha rijit borular olup kolay kolay kopmaz, eğrilmez ve bükülmezler. Bu boruların teçhizde kullanılması durumunda dikkat edilecek hususlar;
•  Her şeyden önce boru imal edilecek sac TSE standartlarına uygun olmalıdır.
•  Et kalınlığı boru çapına uygun olarak 4-6-8 mm olmalıdır.
•  Kaynak ağızı açılmış olmalıdır.
•  Boruda ovallik olmamalı, kaynaklar muntazam olmalıdır.
•  Borunun uç kısımları düzgün olmalıdır.

4. Yıkama ve Çakıllama 
     Kuyularda yıkama işlemi temiz su ile ve tabandan itibaren yapılır. Yıkama işleminin sonuna doğru kuyu çakıllanır. Pratikte, kullanılan çakıl, 5-15 mm çapında yuvarlak sert taşlardan oluşmuş, yıkanmış ve elenmiş olmalıdır, ayrıca suda erimemelidir.

         Çakıllamanın faydaları aşağıda sıralanmıştır:

•  Kuyu cidarının yıkılmasını önler.
•  Silt, kum, kil gibi malzemelerin filtre yarıklarını tıkamasına mani olur.
•  İnce malzemelerin kuyu cidarı boyunca inerek tabandaki filtreyi tıkamasına mani olur.
•  Yine ince malzemelerin, filtre etrafına yığılıp su girişine mani olmasını önler.
• Akifer tabakalardaki ince malzemelerin inkişaf sırasında dışarıya atılması nedeniyle meydana gelen boşlukları önler ve yıkıntılara mani olur. 

5. İnkişaf 

Sondajı tamamlanmış kuyuda yapılan temizlik ve geliştirme işlemlerine inkişaf denir. Yaygın olarak kuyu  inkişafı için basınçlı hava kullanılır. Ancak daha önce bahsi geçen çalkalama pistonu en faydalı aletlerden birisidir. Çalkalama pistonu, kuyu çapından 1″ küçük çapta 3 adet kolay kırılmayan ve kopmayan ağaç disk arasına, kuyu çapında kesilmiş 2 adet köselenin konulması ile yapılır. Yapılması ve kullanılması kolaydır. Takımın ucuna bağlanan piston en alttaki filtre borusunun hemen üzerindeki kapalı boru içerisinde aşağı yukarı hareket ettirilerek filtre karşısındaki formasyona tıpkı bir emme basma tulumba  gibi tesir ederek gözlerin açılmasını sağlar. Bu işlem bütün filtrelere yukarıya doğru uygulanır. Neticede kuyuda dolgular meydana geleceğinden basınçlı hava ile temizlik ve inkişafa devam edilir.
Teçhiz borusunun kolon borusu gibi kullanılarak kuyuya sadece hava borusu indirilmesine açık inkişaf, kolon borusu ve hava borusunun  beraber indirilmesine kapalı inkişaf diyoruz. Her iki durumda da inkişaf takımının su içerisinde kalan  kısmının toplam takım uzunluğuna oranı %60 olmalıdır. Bu durumda randıman alınabilir. İnkişaf işlemi uygun kompresör ile ve kuyudan temiz su alınıncaya kadar devam eder.
İnkişaf işlemi derinkuyu pompaları ile aşırı pompaj yapılarak da olabilir. Bu yöntem ancak statik su seviyesinin kuyu tabanına yakın olduğu ve havalı inkişafın netice vermediği durumlarda uygulanmalıdır.
Anlatılanların dışında, özellikle kireçtaşı gibi formasyonlarda asit, patlayıcı madde ve kimyasal  yöntemlerle de inkişaf işlemi yapılabilmektedir.

6. Pompa Tecrübeleri

İnkişaf işleminden sonra sondaj kuyularının hidrolik özelliklerini tespit amacıyla su verim deneyleri
yapılmalıdır. İnkişafta alınan ön bilgiler ışığında uygun motopomp monte edilerek kuyudan su çekilmesi ve izlenmesine pompa tecrübesi diyoruz.

Tecrübe iki şekilde yapılır:

• Sabit debili pompa tecrübesi,
• Kademeli pompa tecrübesi,

İdeal olanı her iki şekilde de tecrübenin yapılmasıdır. Elde edilen bilgiler neticesinde istihsal kuyusunun azami randımanla çalıştırılması ve uygun motopompun seçilmesi sağlanır.

7. Kuyu Logu 
     Kuyu logları sondaj kuyularının açılması esnasında karşılaşılan tüm olayların ve uygulanan tüm işlemlerin ayrıntılı yer aldığı bir bilgi formudur. Bir kuyu logunda; açılış tarihi, açan makina, kuyunun yeri, çapı, teçhiz planı, geçilen formasyonlar, inkişaf ve pompa tecrübesi değerleri ile kimyasal ve bakteriyolojik analiz neticeleri yer alır. Kuyu logları, kuyunun işletme safhasındaki olaylar ve karar açısından büyük önem taşır. Kuyu logu, pompa seçiminde, zaman içinde meydana gelebilecek dolguların, debi azalmalarının nedenleri ve çözümleri hakkında doğru kararlar alınmasına aynı zamanda her türlü tahlisiye işleminin doğru yapılmasına yardımcı olur.

8. Pompa Montajı 
      Her hangi bir sondaj kuyusuna pompa seçilmesinden önce kuyu logu dikkatli incelenmelidir. Ancak uygulamada kuyu sahibine log bile verilmediğine sıkça rastlanmaktadır. Bu nedenle sağlıklı bilgiler elde edilememekte ve uygun pompa sezorluklar ortaya çıkmaktadır. Bu durumda şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Kuyu çapı ve derinliği tahkik edilmelidir. Bunun için iki ucu konik sağlam yapılmış bir mastar kuyuya sağlam bir iple sarkıtılabilir. Bunun çapı kuyu çapından 1″ küçük olmalıdır. Böylece kuyu çapı, kuyudaki  kaynak çapakları veya borudaki ezilmeler tahkik edilmiş olur. Ayrıca kuyuda eğrilikler varsa fikir verebilir.
• Teçhiz borusunun yüzeyde etrafı incelenerek kuyu çapı hakkında fikir edinilebilir. Ayrıca çakıllamaya  bakılır.
• Kompresörle temizlik ve inkişaf yapılıp yapılmadığı tetkik edilir.
• Kimyasal analizler incelenir, yoksa fikir sahibi olmaya çalışılır. Ayrıca kuyudan temiz su alınıp alınamayacağı, silt sorunu bulunup bulunmadığı tetkik edilmelidir. Yapılan bu incelemeler sonucunda yine  de sağlıklı bilgiler alınamıyorsa yeniden kompresörle temizlik ve inkişaf yaptırılmalıdır. Pompa tecrübesi yok ise inkişaf değerlerinden bir neticeye gidilebilir.

 YER ALTI SULARINDAN NUMUNE ALMA

1. Yeraltısuyunun biyolojik kalitesi suyun fiziko-kimyasal yapısında değişmelere neden olacak gibi ise az ışık geçiren, mat numune alma kapları kullanılmalıdır, organik bileşikleri tespit için yer altı suyundan numune alınması durumunda, sondaj deliğinin düzenlenmesinde kullanılan veya numune alma cihazında mevcut olabilen organik malzemelerden kaynaklanan bulaşma en aza indirilmelidir,
2. Yer altı su numunesinin kimyasal yapısının değişmesini önlemek için sondaj deliği kaplama ve süzgeçlerinin yapımında uygun malzemeler kullanılmalıdır,
3. Çeşitli tipte genellikle taşınabilen pompalar yer altı suyu uygulamaları için uygundur, emme basma tulumbalar suyu 8 metreden daha fazla yükseğe çıkaramadığı için dalgıç pompalar yer altı suyundan numune almak için önerilir,
4. Kepçe numune olarak bilinen derinden numune alma cihazları sondaj deliğinden numune almada kullanılır, açık tüp numune alıcılar suyun dolmasına izin verir ve mekanik veya elektrikli bir düzenekle belli bir derinlikte kapatılır,
5. Piyezometre ve gözenekli kaplar gibi yerinde numune alma cihazları akiferden farklı numunelerin alınacağı belli derinliğe sabit olarak yerleştirilirler,

Kapanabilen numune alma sistemleri bir sondaj deliğinde belli

1. derinliklerden su çeken numune alma cihazlarıdır. Sistem, sondaj deliğinde aşağı doğru yöneldiğinde kapanmayı sağlayan hidrolikli veya pnömatik olarak çalışabilen bir veya daha fazla kapatma mekanizması kapsayabilir,
2. Gözenek suyu numuneleri, bir akiferin doymamış veya doymuş bölgelerinde farklı derinliklerde yer altı suyu kalitesi hakkında ayrıntılı bilgi almak için sondaj amacıyla delik delinirken elde edilen kaya numunelerinden alınabilir,
3. İçme suyu olarak yer altı suyunun uygunluğu araştırıldığında çoğu parametreler için aylık veya daha sık numune almak gerekli olacaktır,

• Derin Su Sondajları (Havalı ve Rotary Tip Sondaj Yöntemlerle)
• Jeotermal Sondajlar  (Havalı ve Rotary Tip Sondaj Yöntemlerle)
• Petrol ve Doğalgaz Sondaj Hizmetleri
• Anahtar Teslim Sondaj Hizmetleri
• Kuyu Derinleştirme ve Kuyu Geliştirme Çalışmaları
• Kuyu Problemlerinin Tespiti ve Çözümü
• Kuyu içi görüntüleme hizmetleri
• Sondaj Danışmanlık Hizmetleri

     SONDAJ EKİPMANLARI SATIŞ HİZMETLERİMİZ

• Çelik Teçhiz boru  (Kapalı ve Filtreli) Satışı
• Plastik Teçhiz Boru  (Kapalı ve Filtreli) Satışı
• Her tip ve çapta matkap satışı
• Tij ve ağırlık boruları satışı
• Sondaj Bentoniti Satışı
• Sondaj Köpüğü-Deterjanı, Sondaj Kimyasalları Satışı

     DALGIÇ POMPA ve SANTRAFÜJ POMPA SATIŞ-BAKIM HİZMETLERİMİZ

• Dalgıç-Pompa Satışı
• Santrafüj Pompa Satışı
• Kuyuya Dalgıç İndirme,Kuyudan Dalgıç Çıkarma Hizmetleri
• Dalgıç Pompa ve Santrafüj Pompa Bakım-Onarım  Hizmetleri
• Dalgıç Kolon Borusu ( Her Çapta ) Satışı ve Kuyuya Monte Hizmetleri

Dalgıç pompalar sondaj kuyularından yeraltı suyunun alınmasını sağlar. Dalgıç pompa grubu motor ve pompadan oluşur. Çok kademeli dik çalışan bir semi aksi yel veya radyal pompa su içinde çalışmaya uygun bir elektrik motoruna (dalgıç motor) bir kavrama ile mekanik olarak bağlanmıştır.

UYGUN POMPA SEÇİMİ

Dalgıç pompanın birçok çeşidi vardır ve suyun kullanım alanından, yerin jeolojik özelliklerine kadar birçok değişken “dalgıç pompa seçimi”nde rol oynamaktadır. Sondaj”lama işinizi yaptıracağınız uzman, yetkin ekip gerekli incelemeyi yaparak kullanımınızda en yüksek verimi elde edeceğiniz dalgıç pompa türünü tavsiye edecektir. Arazide sadece zemin görünür. Oysa üretilebilir yer altı suyu çok daha derinlerdedir. Bu nedenle sondaj yapılacak noktanın yüzeyden tespit edilmesi yanlış olacaktır.

Sondaj yapan ekipler yaptığı yer altı suyu araştırmalarında yer altı yapısını jeofiziksel yöntemlerle inceleyerek zeminde gözlenmiş jeolojik karakteristiğin derinlerde de devam edip etmediğini inceler. Bu inceleme sonucunda arazinin genelindeki üretilebilir yer altı suyunun derinliği ve miktarını hesaplar ve sondaj öncesi arazinin yer altı suyu potansiyelini mühendislik verileri ile ortaya koyar ve gereksiz sondaj maliyetini azaltır.

DALGIÇ POMPALARIN KULLANIM ALANLARI

• Genel su temini
• Basınç yükseltilmesi
• Endüstriyel fabrikalar
• Sulama sistemleri
• Su arıtma tesisleri
• İnşaat, maden ve baraj yapımlarında yer altı suyu seviyesini düşürme uygulamalarında
• Fıskiye sistemlerinde yaygın olarak kullanılır.
• Dalgıç motorlar susuz kuyuda veya kuyu dışında kesinlikle çalıştırılmamalıdır.

Dalgıç gruplarının özel imalat dışında çalışabileceği maksimum kuyu suyu sıcaklıkları;

• 4”-5” dalgıç grubu 35 °C olmalıdır.
• 6”-7”-8”-10” dalgıç grubu 30 °C  olmalıdır.

Dalgıç grupları temiz suda çalıştırılmak üzere tasarlanmış ve imal edilmiştir. Özel imalat dışında çalışacağı kuyu suyundaki maksimum kum miktarı;

• 4” dalgıç grubu 25 gr/m3 olmalıdır.
• 5”-6”-7”-8”-10” dalgıç grubu 50 gr/m3 olmalıdır.
• Suda normalden fazla kum miktarı varsa pompa çalıştırılmamalıdır. Aksi halde pompanın bazı parçaları aşınır, arızalanabilir ve ömrü kısalır. Bu durumda kuyu ıslah edilmeli ve kum miktarının normale inmesi sağlanmalıdır.
• Kuyu çapını ölçünüz. Kuyu çapı maksimum pompa çapından büyük olmalıdır.
• Termik ayarı ile kesinlikle oynanmamalıdır.
• Dalgıç pompanın kuyuya montajında, emiş bölümü kuyu borusunun kapalı kısmına getirilmelidir.
• Kumanda panolarındaki faz koruma, sıvı seviye rölesi gibi koruyucu ekipmanları kesinlikle devre dışı bırakmayın ve köprüleştirmeyin.
• Çıplak kablo uçlarını yağmur ve nemden koruyunuz.
• Elektrik panosunu hava şartlarından etkilenmeyecek bir yere monte ediniz.
• Elektrik panosunda pompa dışında başka bir cihaz veya ortama enerji beslemesi yapmayınız.
• Pompa enerji kablosu mekanik etkilerden korunmuş olarak panoya getirilmelidir.
• Kablo ekini, uzman elemanlara, renklerine göre değil, her uçtaki gerilime göre yaptırınız.
• Pompayı vanasız, irtifa hattı varsa çek valf olmadan kullanmayınız.
• Dalgıç pompanın tipine göre, saatteki maksimum start sayısından fazla yol vermeyiniz.

BİTEN İŞLER